شناخت انواع پارچه و خصوصیات آن

منشا انواع پارچه‌ ها

پارچه­‌ها با توجه به منشا آن­‌ها به چهار دسته تقسیم می­‌شوند:

  • پارچه­‌هایی که منشا گیاهی دارند؛ مانند کتان، پنبه، کنف و غیره؛
  • پارچه­‌هایی که سرچشمه­‌ی حیوانی دارند؛ مانند ابریشم، پشم، خز طبیعی و غیره؛
  • پارچه­‌هایی با سرچشمه­‌ی معدنی؛ مانند آزبست ( پنبه­‌ی نسوز) و پارچه­‌های شیشه­‌ای؛
  • پارچه­‌هایی که از سنتزهای شیمیایی به دست می­‌آیند؛ مانند نایلون، داکرون و ترگال.

پارچه­‌های الیاف طبیعی

این پارچه­‌ها از الیاف گیاهی به وجود می­‌آیند که شامل موارد زیر می­‌شوند:

  • الیاف میوه­‌ای – دانه­‌ای مانند پنبه؛
  • الیاف ساقه­‌ای مانند کتان و کنف؛
  • الیاف برگی مانند سیسال؛
  • پارچه­‌های نخی – پنبه‌­ای.

پارچه­‌های نخ و پنبه بسیار پرطرفدار و پرکاربرد هستند. این پارچه­‌ها به پوست آسیب نمی­‌رسانند و حساسیت ایجاد نمی­‌کنند. این پارچه­‌ها باعث جریان هوا و تنفس بدن می­‌شوند، به همین دلیل در هوای گرم، خنک هستند. البته لباس­‌هایی با الیاف پنبه­‌ای ضخیم­‌تر و گرم‌­تر هستند و در سرما بدن را گرم می­‌کنند. به دلیل این که این پارچه­‌ها پس از شستن آب می‌­روند، باید پیش از برش در آب انداخته شوند. همچنین نسبت به مرغوبیت جنس رنگ پس می­‌دهند. در صنعت به طور معمول الیاف پنبه را در محلول اکسیدان می­‌گذارند تا سفید شود. هر چه بیش­‌تر در این محلول بمانند، سفیدتر و البته کم دوام‌تر می­‌شوند. الیاف نخی در برابر چروک شدن بسیار حساس هستند. بهتر است این پارچه­‌ها برای لباس‌­های راحتی، منزل و لباس نوزاد به کار روند. این پارچه­‌ها بید نمی­‌زنند، ولی اگر در جای مرطوب و تاریک باشند، کپک خواهند زد.

در ادامه به معرفی برخی از انواع پارچه ­های نخی پرداخته می­‌شود.

  • چیت

چیت

این نوع پارچه،­ بسیار سبک با تراکم کم تار و پود و در دو نوع ساده و طرح­‌دار موجود، و برای لباس راحتی مردانه و زنانه، بسیار مناسب است.

  • متقال

متقال

این نوع پارچه به نسبت ضخیم و تراکم نخ­‌های تار و پود آن زیاد است. رنگ­‌پذیری خوبی ندارد و در رنگ­‌های سفید و شیری موجود است. این نوع پارچه برای تن­پوش مناسب نیست و بیش‌تر برای روبالشی و ملحفه و غیره استفاده می­‌شود. کاربرد رایج دیگر این پارچه برای « پاترون » است.

  • چلوار

چلوار

این نوع پارچه، سبک، خنک، به طور معمول به شکل طرح­‌دار و گل­‌دار و برای تهیه لباس مناسب است. از آن پیراهن، زیرجامه، ملحفه و روبالشی تهیه می­‌کنند. چلوارهای سفید و روشن به دلیل تراکم تار و پود بیش‌­تر، کم­تر برای دوخت لباس استفاده می­‌شوند.

  • کرباس

کرباسپارچه­‌ای ضخیم و آهاردار با تراکم تار و پود کم است. به دلیل ضخامت زیاد نخ­‌های تار و پود، مناسب لباس نیست و به طور معمول به عنوان لایی کت، پارچه­‌های شماره­‌دوزی، کاموادوزی و از این دست به کار می­‌رود.

  • کتان

کتان

الیاف این پارچه، خشک و خشن هستند و زود چروک می‌­شوند. این پارچه­‌ جزو خنک­‌ترین پارچه­‌ها و در هوای گرم بسیار مناسب هستند. به همین دلیل چروک شدن آن­‌ها اهمیت زیادی ندارد. این پارچه را باید پیش از دوخت شست‌وشو داد. پارچه­‌هایی که صددرصد کتان باشند، رنگ­‌پذیری خوبی ندارند. کتان­‌های رنگی در هنگام شست و شو رنگ می­‌دهند، مگر این­‌که پارچه­‌ی کتان در ترکیب با مواد شیمیایی باشد. کتان، ضخامت­‌های گوناگون دارد؛ پارچه­‌ی برزنتی از نوع ضخیم آن است.

  • مخمل

مخمل

جنس این پارچه یا نخی یا ابریشمی است.

  • مخمل نخی راه راه

    مخمل راه راه

پارچه­‌ای مقاوم است که مدت زمانی طولانی دوام می­‌آورد. داخل آن بسیار ساده و مثل بافت است. این نوع پارچه می­‌تواند از انواع پارچه مانند پنبه به دست آید.

  • ململ

ململنوعی پارچه­‌ی نخی لطیف، نازک و سفید است.

  • کریشه

کریشه

پارچه­‌ی سبک نخی که دارای گل­‌های برجسته است.

  • آغبانو

آغبانو

پارچه­‌ای نازک و پنبه­‌ای است که بیش‌­تر برای چارقد و چادر مصرف می­‌شود.

  • دبیت

دبیت

پارچه‌ای نخی است که بیش­‌تر آستر لباس و رویه‌ی لحاف می‌شود.

 

پارچه­‌های الیاف حیوانی

در این نوع پارچه­ از مو، کرک و پشم حیوانات استفاده می­‌شود. برخی از این نوع پارچه‌­ مانند پارچه­‌ی ابریشم از تارهای کرم ابریشم ساخته می­‌شوند.

  • پشم

wool

بسته به نوع حیوانی که پشم از آن گرفته می­‌شود، کیفیت لیف­‌های پارچه متفاوت است. به عنوان مثال پارچه­‌ی پشمی کشمیر که از نوعی بز گرفته می­‌شود، از مرغوب­‌ترین پشم­‌ها است که بسیار سبک، ظریف، گرم و لطیف است. پشم­‌های گاوی ضخامت و خشنی بیش­‌تری دارند. پارچه‌­های پشمی بیش‌­تر از هر پارچه­‌ای رطوبت را جذب و حرارت را دفع می­‌کنند؛ در نتیجه لباس‌­های پشمی رطوبت هوا را می­‌گیرند و بدن را گرم نگه می­‌دارند. پارچه­‌های پشم برای تهیه­‌ی انواع لباس­‌های گرم و لباس­‌هایی که رسمی بودن آن‌ها مهم است، به کار می‌روند. بهتر است برای تهیه­‌ی لباس‌­های پشمی از پارچه­‌ی آستری استفاده کرد تا پارچه به طور مستقیم با سطح پوست تماس پیدا نکند.

ماده­‌ی شیمیایی ویسکوز در ترکیب پارچه­‌ی پشمی به کار می­‌رود و مقاومت آن را بیش­‌تر می­‌کند. پارچه­‌های پشم ویسکوز که درصد پشم بیش­‌تری دارند، مرغو‌ب­‌تر، گران­‌تر و بهترین پارچه­‌های مناسب برای کت و شلوارهای مردانه هستند و ظاهر و دوام بسیار خوبی دارند.

  • ماهوت

پارچه­‌ای ضخیم، تمام پشم، نرم، کمی براق، با سطح پرزدار است.

  • برک

برک

نوعی پارچه­‌ی ضخیم که بیش­تر در بشرویه و با کرک بز یا شتر بافته می­‌شود و از آن عمدتاً برای کت مردانه استفاده می­‌کنند. برک به طور معمول در رنگ­‌های قهوه­‌ای، سیاه، سفید، شیری، شکری و خاکستری تولید می­‌شود.

  • ابریشم

purple satin

از مرغوب‌­ترین پارچه‌­ها است که در تهیه­‌ی لباس­ رسمی و مجلسی کاربرد زیادی دارد. پارچه­‌ی ابریشم طبیعی به نگهداری زیادی نیاز دارد. نباید آن را با آب شست‌وشو داد و با حرارت اتو کرد. بهتر است با بخار شست و شو و خشک شود. ابریشم رنگ­‌پذیری بسیار خوب و طیف رنگی گسترده­‌ای دارد. ابریشم مصنوعی ترکیبی از ابریشم با مواد دیگر است و شباهت زیادی به ابریشم طبیعی دارد. پارچه­‌های صددرصد ابریشم بسیار گران هستند و دوام کم­تری نسبت به ابریشم مصنوعی دارند. به همین دلیل انواع دیگری از ابریشم­‌های ترکیبی مانند تافته­‌ی ابریشم، ساتن ابریشم و غیره ساخته شدند که بسیار پرطرفدار هستند.

  • کرپدوشین (کربدوشین)

پارچه‌­ای از خانواده­‌ی کرپ است که از ابریشم خام بافته می­‌شود.

پارچه­‌های مصنوعی

الیاف این پارچه­‌ها ساخته‌­ی انسان هستند و بسته به ماده­‌ی اولیه­‌ی آن­‌ها، کاربردهای متفاوتی دارند. ویژگی­‌های این پارچه­‎ها شامل: مقاومت و استحکام زیاد، سبکی، کم حجم بودن، آب نرفتن و ثابت بودن ابعاد و نپوسیدن و ساییده نشدن است.

  • ریون

ریون

از پرکاربردترین پارچه­‌های لباس زنانه است که برای لباس­‌های مهمانی به کار می­‌رود.

  • داکرون

داکرون

به دلیل تنوع رنگ و استحکام بسیار محبوب است.

  • آکلیریک

آکرلیک

فیبر آن ساخته‌ی بشر و حاصل ترکیب پترولیم و گاز طبیعی است.

الیاف معدنی

برخی از الیاف مانند نخ­‌های طلا و نقره، معدنی هستند و در دوخت‌­های سنتی ایرانی مانند رودوزی گلابتون به کار می­‌روند.

  • پنبه­‌ی نسوز

پنبه نسوز

نوعی از الیاف معدنی عایق حرارت و برق است که برای لباس آتش­نشانی و لباس کار برق­کاران استفاده می‌­شود.

 

منبع:

www.worldi.ir

دوره‌هاي آموزشي:

آموزش خياطي

1399-08-28 13:49:57